A serra do Courel, atravesada polo río Lor, é unha paraxe natural de incalculable beleza que plasmou como ninguén o escritor local Uxío Novoneyra nos seus poemas. Os seus cumes máis altos son Formigueiros, Montouto e Pía Paxaro, montañas moi apropiadas para realizar rutas de sendeirismo e gozar da natureza no seu estado máis agreste e vivo.

A capa vexetal do lugar, moi abundante e rica, aparece cuberta de uces e carballos, e nas zonas altas podemos ver bosques de aciñeiras e outras árbores autóctonas. Os vales están rodeados de montes de castiñeiros. No Courel destacan tamén devesas como a da Rogueira, unha reserva botánica das máis fermosas e ricas de Galicia.

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

A aldeas da serra, localidades pequenas con casas de lousa, están cheas de encanto. Nesta serra aínda se poden visitar varias pallozas.

Unha ruta polo Courel é unha viaxe no tempo para marabillarse cunha Galicia que está desaparecendo.

É obrigado facer referencia á importancia do castiñeiro cando falamos desta paraxe natural. O seu froito foi durante moito tempo a base fundamental da alimentación dos habitantes desta zona; un ingrediente importante de moitas comidas como por exemplo o caldo de castañas, castañas con touciño ou leite con castañas. Pero non só se utilizaba o froito senón toda a árbore: as follas para tapar o chan das cortes dos animais, a madeira e a flor para a produción de mel.

Percorrido

Para coñecer a serra do Courel é aconsellable dispoñer de tres días. A ruta é de dificultade baixa, realizada en coche e con dous pequenos percorridos a pé para apreciar mellor unha paisaxe agreste e chea de encanto, onde a natureza o inunda todo. A distribución do tempo é estimada, cada persoa pode variala en función das súas preferencias.

Accesos á zona...

  • Desde a cidade de Lugo polo CG-2.2 e a LU-633 que nos achega a Samos despois de pasar pola Pobra de San Xiao e Sarria.
  • Desde a N-VI á altura de Pedrafita do Cebreiro desviámonos cara ao Cebreiro pola LU-634, que nos leva desde Pedrafita do Cebreiro a Samos.

Día 1º

A ruta pola serra do Courel pode comezar en Samos ou no Cebreiro, dependendo das preferencias do viaxeiro. O noso consello é partir de Samos, onde visitaremos o fermoso mosteiro de San Xulián, fundado en plena etapa visigótica por San Martiño de Dumio e construído en distintos períodos con estruturas románicas, góticas, renacentistas e barrocas. Este templo conta cunha hospedaxe que vén moi ben para repoñer forzas, descansando nun lugar onde a tranquilidade enche todo.

A dez quilómetros desta localidade, en dirección ao Cebreiro, polo denominado Camiño Francés, está a aldea de Triacastela onde podemos visitar a igrexa de Santiago. Construída en estilo románico sufriu unha profunda reforma no S. XVIII. A 11 km de Triacastela encontramos o lugar de Fonfría e a igrexa parroquial de San Xoán, de especial interese. Construída no século XVI sofre importantes reformas posteriores.

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

 

Continuando o percorrido pola estrada LU-633 encontramos o alto do Poio, un lugar de gran beleza rodeado de bosques. Desde este miradoiro, situado a 1.337 m de altitude, contémplase a serra do Rañadoiro e o val que se forma os seus pés. Tamén podemos ver o monumento ao peregrino no alto de San Roque, a 1.270 m.

Se continuamos na mesma dirección chegaremos á aldea do Cebreiro, a 23 km de Triacastela. Un dos monumentos, de parada obrigada, é o santuario de Santa María A Real. Un templo fundado polo Conde Aurillac e construído no século IX, pero con importantes reformas posteriores.

Outro dos sitios que se debe visitar nesta localidade é o Museo Etnográfico, emprazado en varias pallozas que conservan a súa estrutura orixinal. Esta poboación é moi coñecida por ser a porta de entrada do Camiño Francés en Galicia, polos seus monumentos e paisaxes, pero tamén polos seus queixos. Todos os anos se celebra na serra unha feira de exaltación deste produto gastronómico.

Día 2º

El segundo día partimos hacia Seoane do Courel. Desde O Cebreiro por la carretera LU-633 en dirección a Samos y, a pocos kilómetros, en el lugar de Hospital, nos desviamos a la izquierda para introducirnos en la sierra por la carretera LU-651.

Al llegar la Seoane do Courel, en el km 33 a contar desde O Cebreiro, encontramos el indicador a la izquierda de Visuña y Romeor. Seguimos la señalización y a 4,8 km del cruce, aparecen indicadores a la derecha para Visuña y Ferramulín. Si continuamos recto, sin desviarnos y pasando por Millares, llegaremos a la aldea de Romeor y al túnel - acueducto romano.

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

A partir de aquí la visita tiene que ser a pie con una dificultad media. Hay que caminar tres kilómetros por el curso de un riachuelo de bastante caudal por lo que es aconsejable ir provistos de botas y linterna, ya que unos 200 m del recorrido, hasta llegar a la otra ladera de la montaña, son casi en penumbra. Volvemos hacia Millares, pasamos por Mostaz y nos desviamos con dirección a Visuña - Ferramulín. Ya en camino nos encontramos con las ruinas del castillo del Carbedo, también llamado de San Roque. En la zona se puede disfrutar de la majestuosa y espectacular vista del muro del monte Cido, que en algunos puntos puede alcanzar los 950 m para después descender suavemente.

En el km 10 desde Seoane do Courel, llegando al alto do Couto, parte un camino a la derecha que nos llevará a pie a la Devesa da Rogueira. En este punto de nuestro recorrido podemos contemplar el techo de O Courel: el pico de Formigueiros. Continuando la ruta llegamos a Visuña, donde hasta hace poco seguían moliendo dos de los molinos que hay en la zona, y a Ferramulín (km 20,3). En la primera subida al salir de esta población, justo en una curva y mirando a la derecha, se ve la señalización de la bajada a la cascada de Vieiros (km 22,4). Después de recorrer 1.200 metros llegamos a la aldea de Vieiros y otro kilómetro más allá a A Seara, una de las aldeas mejor recuperadas de O Courel. 

De A Seara pasamos por El Soldón y vamos a A Cruz de Outeiro (km 40). En este punto hay una desviación a la derecha que atraviesa la sierra pasando por Vilarbacú y nos lleva de nuevo a Seoane do Courel. Este recorrido, debido su dificultad, sólo resulta aconsejable para realizar en vehículo todoterreno. El itinerario propuesto, alternativo a este, conduce a Quiroga pasando por Bustelo de Fisteus. Una vez en Quiroga, km 49,4 desde Seoane do Courel, nos dirigimos por la LU-651 hacia Folgoso do Courel. En el km 12 llegamos al Alto do Boi, de 1.061 m de altura. En este punto hay una pista hacia la derecha que nos llevará a Pía Paxaro y una desviación a la izquierda que nos acercará al lugar de Vilar. Esta última, de 3,2 km, aunque está asfaltada, se considera peligrosa por tener una inclinación del 16%. Prohibida la bajada a vehículos con remolque o autocares. 

Una vez en Vilar visitaremos el lugar que cuenta con una docena de casas pegadas, algunas de ellas con calles muy estrechas y tejados de pizarra. Cruzamos la aldea y seguimos la ruta de senderismo de Froxán y Vilamor que nos llevará a través de un “souto” de castaños centenarios hasta el castro de Vilar, en un meandro del Río Lor, y a la pequeña ermita de San Roque. Acompañando el camino se va encontrando un vía crucis, con cruces de madera de 1 metro de altura, muy típico de la zona. También podemos visitar la “Casa do Ferreiro" con una singular muestra de "Instrumentos y Aparatos". Desde Vilar la carretera continúa hacia Vilamor y Froxán

Retomando de nuevo el camino en el Alto do Boi, por la carretera LU-651, tomamos dirección a Folgoso do Courel pasando por Santa Eufemia. En Folgoso do Courel, a 10,3 km desde o Alto do Boi, se encuentra una nueva desviación para visitar Froxán y Vilamor. Seguimos camino hacia Seoane do Courel por la misma vía para comenzar otra nueva jornada al día siguiente.
 

Día 3º

O terceiro día da ruta partimos de Seoane do Courel ata a localidade de Samos.

Saíndo de Seoane do Courel pola estrada LU-651, a 5,6 km chegamos ao lugar de Ferrería Vella. Máis adiante e desviándonos cara a Seceda está o castro da Torre, do século II-IV d.C., situado xusto nunha curva e a poucos minutos andando. Na mesma dirección, chegaremos a Seceda, unha poboación obxecto dunha fantástica restauración realizada grazas a un programa da Unión Europea, que lle deu un novo aire a esta terra case abandonada no pasado.

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Seguindo a ruta por unha estrada serpeante, a 14,2 km, encontramos o lugar de Caselas. A seguinte parada será A Ferrería (do Incio), unha aldea chea de encanto e construída enriba de penedos que tivo un importante pasado balneario. Lamentablemente, o edificio do balneario atópase en reformas. Tamén se pode visitar o manancial mineromedicinal nas proximidades da poboación.

Continuando a ruta chegamos á parroquia do Hospital e á igrexa de San Pedro Fiz, a única románica de España construída en mármore. Case dous quilómetros despois xa estamos na Cruz do Incio, capital do concello. Desde este punto debemos desviarnos cara á igrexa de Santa María de Mao, onde se celebra a romaría de Santo Eufrasio, bispo natural de Andújar, cuxos restos repousan no templo. Para a visita hai que preguntar polas chaves na cantina “Casa Campo”, xa que normalmente está pechado fóra dos horarios de culto. É característico o cemiterio cuberto que rodea o templo.

A ruta finaliza de novo en Samos.

Xunta de Galicia

© 2016 Turismo de Galicia | Todos os dereitos reservados
Política de privacidade | Contacto | Accesibilidade

Galicia
Arriba