Este espazo natural do extremo norte galego é moi popular entre os observadores de aves. Por que? Só hai que visitar Estaca de Bares con ventos de compoñente norte ou noroeste entre finais de agosto e principios de decembro para ver miles de aves mariñas en paso. 

As mellores atalaias de Galicia para observar a migración das aves

Ou ben parar nas praias de Cariño en inverno buscando gaivotas pouco frecuentes. Tamén se pode, simplemente, pasear pola ría de Ortigueira entre novembro e febreiro e deleitarse con nutridas bandadas de patos e limícolas. Podemos observar aves en catro espazos claramente diferenciados: a Serra da Capelada, a Ría de Ortigueira e Cariño, Estaca de Bares e o mar fronte a toda esta zona.

O primeiro punto, a Serra da Capelada, ten un perfil abrupto, especialmente na zona noroeste, cos cantís máis elevados do sur de Europa (Garita da Herbeira), e un predomino da matogueira rasa. A ría é sinuosa, con multitude de enseadas, canles e prados de plantas adaptadas aos cambios de marea; na zona externa hai amplas praias. Estaca de Bares é un gran promontorio rochoso que constitúe o punto máis setentrional da península ibérica, con escarpados cantís e vexetación rasa de toxos e uces, cunha zona húmida con carriza no seu punto máis resgardado e cultivos arbóreos no resto. O mar fronte a esta zona é un punto sen parangón en toda Galicia (e dos máis importantes de Europa) para observar o movemento de aves mariñas. Ademais, é punto de alimentación de moitas aves que se reproducen na zona. 

Os roteiros
Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Roteiro en coche “Gavia”

MELLOR ÉPOCA

Desde finais de outubro a mediados de febreiro

DISTANCIA

37 km

DURACIÓN

Toda unha mañá ou unha tarde. Mellor con media marea e baixando

DIFICULTADE

Ningunha

CONCELLOS

Cariño, Ortigueira

PERCORRIDO

Porto de Espasante - Ladrido - Porto de Ortigueira - A Senra - Mera - Embarcadoiro de Sismundi - Figueroa - Praia de Fornos

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Puntos clave da ruta:

  1. No porto de Espasante (1) podemos ver o arao, a mobella grande e o gaivotón real.
  2. Desde o embarcadoiro de Ladrido (2), con marea chea, podemos avistar limícolas e patos repousando lavanco, píldora cincenta e mazarico real).
  3. Na vila de Ortigueira (3) dirixímonos ao porto e, con media marea ou marea baixa, buscamos os grupos de pato asubiador común, pato rabilongo e tamén o mazarico chiador e o bilurico escuro.
  4. Máis ao sur, desde o muíño de mareas da Senra (4), podemos ver os grupos de patos máis de preto e atopar, con algo de sorte, a garzota grande.
  5. Logo de pasar San Claudio, e fronte ao complexo hostaleiro "A Ría" (5), podemos ter unha excelente visión do esteiro do río Mera (onde veremos patos e biluricos claros).
  6. Desde o embarcadoiro de Sismundi (6), case con calquera marea é posible ver mobellas grandes e mobellas árticas e mergullóns reais e de pescozo negro.
  7. Antes de chegar á vila de Cariño desviámonos á dereita cara a Figueroa, Figueiras e a praia de Fornos (7), onde observaremos pentumeiros e mobellas.

Roteiro en coche “Morinellus”

MELLOR ÉPOCA

Desde finais de setembro a comezos de maio

DISTANCIA

21 Km

DURACIÓN

Toda unha mañá ou unha tarde

DIFICULTADE

Ningunha

CONCELLOS

Cariño, Cedeira

PERCORRIDO

Santo Andrés de Teixido - Garita da Herbeira - Cariño - Porto de Cariño - Cabo Ortegal

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Puntos clave da ruta:

  1. Desde a ermida de Santo Andrés de Teixido (1) (onde se atopan corvos e cardeais, subimos ata O Teixidelo e Meizoso (2), onde é posible observar a pica alpina, o úbalo europeo ou a escribenta amarela.
  2. Na Herbeira (3), xunto ao parque eólico e á garita, podemos localizar merlos papobrancos na primavera e escribentas das neves no inverno. A pica alpina está presente todo o ano.
  3. Na baixada a Cariño (4) hai unha zona de prados onde invernan a píldora dourada e a laverca común. A continuación, unha franxa de piñeiros vetustos (5) onde cría o úbalo europeo e pode observarse o paso do papamoscas negro. Alí inverna a arcea común.
  4. No centro de Cariño podemos achegarnos ás praias da Abasteira (6) e Cariño (7) para observar a gaivota cana, a arxéntea europea e o gaivotón real. Logo iremos ao porto para ver pilros gordos, picas costeiras e álcidos.
  5. No cabo Ortegal é posible que localicemos corvos mariños cristados, falcóns peregrinos, merlos azuis e, algúns invernos, azulentas alpinas.

Roteiro a pé ou en bici “Cisticola”

MELLOR ÉPOCA

Desde finais de agosto a mediados de abril

DISTANCIA

9 Km

DURACIÓN

Unhas 4 horas a pé e unhas 2-3 horas en bicicleta (incluíndo o regreso)

DIFICULTADE

Baixa

CONCELLOS

Ortigueira

PERCORRIDO

Ortigueira (centro) - Lagoa de San Martiño - Praia de Morouzos - Os Casás - Ortigueira

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Puntos clave da ruta:

  1. En Ortigueira paramos no porto (1) para ver anátidos, limícolas e o picapeixe.
  2. Máis ao norte, na lagoa de San Martiño (2), é posible que gocemos da carriza dos xuncos, o picafollas ibérico e o cardeal común.
  3. Percorremos a cabeceira da praia de Morouzos (3) buscando ferreiriños cristados no piñeiral e, nas noites do verán, avenoiteiras cincentas; en inverno poderemos atopar a arcea común.
  4. No extremo leste da praia (4), con marea chea, podemos ver grupiños de limícolas descansando, entre elas píldoras cincentas, mazaricos reais e pilros comúns.
  5. Nos Casás (5), en inverno, contra a xunqueira é posible detectar a rara becacina pequena.

Roteiro a pé ou en bici “Pyrrhula”

MELLOR ÉPOCA

Desde finais de agosto a mediados de abril

DISTANCIA

16 Km

DURACIÓN

Unhas 5-6 horas a pé e unhas 3-4 horas en bicicleta (incluíndo o regreso)

DIFICULTADE

Baixa

CONCELLOS

Ortigueira

PERCORRIDO

Porto de Espasante - Castro de Punta dos Prados - Localidade de Espasante - Praia de Santo Antonio - Os Pumares - Mazorgán - Campos do Sarridal e regreso

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Puntos clave da ruta:

  1. Desde o porto de Espasante (1), onde habemos albiscar gaivotas e pentumeiros comúns, avanzamos por unha pequena península cun interesante castro (2) no que é posible ver papuxas cabecinegras e folosa políglotas.
  2. Desde a vila de Espasante baixamos á praia de Santo Antonio (3), que frecuentan a gaivota arxéntea europea e mais o mascato do atlántico.
  3. Entre Os Pumares e Mazorgán (4) hai zonas con sebes e pequenos bosques con salgueiros nos que se localizan o picanzo vermello, o cardeal común e, en migración, a pica das árbores e o papamoscas negro.
  4. Nos campos do Sarridal (5), con vagas de frío, é habitual atopar grupos de píldoras douradas e avefrías comúns, ademais de lavercas.
  5. Fronte ao Sarridal hai illotes con presenza do corvo mariño cristado. Mar a fóra, ventando do norte, podemos observar o movemento de aves mariñas.

Roteiro a pé ou en bici “Scolopax”

MELLOR ÉPOCA

Desde finais de agosto a mediados de abril

DISTANCIA

10 Km

DURACIÓN

Unhas 4-5 horas a pé e unhas 2-3 horas en bicicleta (incluíndo o regreso).

DIFICULTADE

Baixa

CONCELLOS

Mañón

PERCORRIDO

Porto de Bares - Semáforo de Bares - Estación ornitolóxica - Vila de Bares - Porto de Bares

Lembra que pode haber recursos que non estean xeorreferenciados e, polo tanto, non os esteas visualizando.

Puntos clave da ruta:

  1. Desde o porto de Bares (1), onde é posible albiscar carolos e araos, subimos ata o semáforo de Bares (2), onde veremos arceas e corvos.
  2. No semáforo é habitual a presenza en migración da pica das árbores, o rabirrubio de testa branca e o papamoscas negro.
  3. Na baixada á estación ornitolóxica, na carriceira da Condomiña (3) habemos anotar o rousinol común, o papoazul e a folosa dos xuncos.
  4. Desde a estación ornitolóxica (4), con ventos de compoñente norte e oeste, podemos gozar de aves mariñas en migración entre agosto e decembro, e de paseriformes sedimentados entre agosto e outubro.
  5. En Vila de Bares (5) é habitual o chasco norteño e o rabirrubio de testa branca en migración, e hai rexistros da observación do bufo pequeno.
As aves

Na Capelada podemos contemplar, dependendo da época, aves tan interesantes como merlo papobrancos, úbalos europeos criando e escribentas das neves. No cabo Ortegal se cadra veremos aves rupícolas (de cantil) e en inverno, na praia e no porto de Cariño, multitude de aves mariñas. As mobellas e mergullóns poden observarse desde Sismundi e, cara ao interior da ría, bandadas de patos (sobre todo o asubiador común e o pato rabilongo) e limícolas dominan a paisaxe invernal. Ladrido, cos seus durmidoiros de limícolas en marea chea, e Espasante, onde podemos ver gaivotas raras, son a antesala do observatorio da migración de aves mariñas por excelencia en Galicia: a punta de Estaca de Bares.

 

Consellos e recursos
  • Nos percorridos polas proximidades dos repousadoiros de limícolas, debemos evitar calquera tipo de molestia ás aves.

  • Desde Estaca de Bares, cabo Ortegal, Mera, Ladrido e a praia do Sarridal, é recomendable o uso dun telescopio para observar as aves.

  • Existe unha estación ornitolóxica en Estaca de Bares. A chave pode solicitárselle á delegación da Coruña de Conservación da Natureza (teléfono: 981 184 539). O Centro Arqueolóxico "Federico Maciñeira"-Museo "Ortegalia" en Ortigueira inclúe unha exposición permanente de natureza (teléfono: 981 402 413).

Arriba